دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 1 1 2016 03 20 A Sociological Approach to Bahram Beyzaee’s The Four Boxes نقد جامعه‌شناختی نمایشنامۀ چهارصندوق بهرام بیضایی 139 161 1896 FA فرزانه حیدری دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد محبوبه خراسانی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد فریدون وحیدا استاد گروه جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2016 10 23 With its socio-political themes, Bahram Beizaee’s play <em>The Four Boxes</em>, written in the 1940s, is highly amenable to the sociological approach in literary studies. Connecting society and the literary work, this approach has established itself as one of the most significant among critical approaches, and is now being employed as a useful and practical method in the analysis of artistic works. The method used in this article is Lucien Goldmann’s genetic structuralism which contains elements and principles that can be connected and generalized. Drawing on this method, we analyze the play based on its characters, each of whom represents a certain social layer. Finally, the article shows how through a committed and engaging artistic work, Beyzaee presents his deep understanding of the political and social events happening in contemporary history and, thus, expands public awareness as a social critic.   نمایشنامۀ <em>چهارصندوق</em> نوشتۀ بهرام بیضایی با درون‌مایۀ‌ سیاسی _ اجتماعی در دهۀ چهل یکی از مناسب‌ترین نمونه‌های آثار این نمایشنامه‌نویس برای نقد جامعه‌شناختی ادبیات است. نقد جامعه‌شناختی ادبیات با ایجاد پیوند میان اثر ادبی و جامعه توانسته جایگاه و اهمیت خود را در میان انواع نقد نشان دهد و در حال حاضر یکی از روش‌های سودمند و کاربردی در بررسی آثار هنری به شمار می‌رود. روش مورد استفاده در این نوشتار روش ساختگرای تکوینی لوسین گلدمن است که ارکان و اصولی قابل ارتباط و تعمیم‌پذیر دارد. با بهره‌‌گیری از این روش، نمایشنامه براساس شخصیت‌ها که هر کدام نمایندۀ طبقه‌ای خاص از مردم جامعه هستند، تحلیل شده و نهایتاً مشخص می‌شود که چگونه بهرام بیضایی با نگاه موشکافانه، دریافت خود را از حوادث اجتماعی و سیاسی که در بستر تاریخ معاصر در جریان است، در قالب یک اثر هنری متعهد و جهت‌بخش به مخاطب ارائه می‌دهد و در نقش منتقد اجتماعی باعث گسترش آگاهی جمعی می‌گردد. https://naqd.guilan.ac.ir/article_1896_49ac4a1ac1ef0599d7365b4d3aca27c6.pdf