دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 What is the Dianoia of Myth? An Investigation into a Neglected Dimension of Northrop Frye’s Mythological Theory دایانویای اسطوره چیست؟ پژوهشی در ساحت مغفول نظریه اسطوره‌شناختی نورتروپ فرای 7 32 2524 10.22124/naqd.2017.2524 FA مسعود آلگونه جونقانی استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان Journal Article 2017 12 02 Inspired by Cassirer’s and Eliadeh’s mythological insights and employing Fraser’s and Freud’s views as well as New Critical ideas, Northrop Frye gained deep insights into the cyclical and dialectical structure of myths. In his view, the formation of a myth is considered to be the outcome of two different functions: the tendency of the myth to present narratives in a cyclical system, and its movement toward self-sufficient verbal structures. Frye studies the latter function under myth’s theme-centred aspect and believes that dianoia, or meaning, is myth’s dialectical structure which is formed as a result of the formulation, interpenetration and interconnection of images. Nonetheless, the concept of dianoia has, so far, been overlooked in the majority of the studies on Frye’s theoretical position. Therefore, employing a descriptive-analytical method, the present article aims to investigate Frye’s theories in this regard and, concentrating on his theoretical origins, analyse dianoia’s internal function. This study will demonstrate that dianoia is associated with the hieroglyphic, hieratic and demotic aspects of speech, and that the transition from the myth to romance, epic and, ultimately, history is made possible due to the function of the paradigmatic axis. In this transition, the untransformed myth finally moves toward naturalism’s realistic dimension and the myth, though hidden and dormant, does not disappear at all. Thus, according to Frye, even those works that have been written by adopting a basically historical approach, have the potential to be examined and analysed through a mythological reading. فرای با الهام از نگرش‌های اسطوره‌شناختی کاسیرر و الیاده و با به‌کارگیری دیدگاه‌های فریزر و فروید و از سویی دیگر با پی‌گیری آرای منتقدان حلقۀ نقد نو به دیدگاهی ژرف در باب ساختار دوری و دیالکتیکی اسطوره نایل شد که به موجب آن شکل‌گیری اسطوره محصول دو سازوکار متفاوت به شمار می‌رود: گرایش اسطوره به نقل روایت در نظام دوری؛ و جهت‌گیری اسطوره به سمت‌ ساختارهای کلامی خودایستا. فرای این سازوکار دوم را ذیل وجه مضمون‌مدار اسطوره بررسی می‌کند و معتقد است دایانویا یا معنا ساختار دیالکتیکی اسطوره است که از طریق پیکره‌بندی، در‌هم‌تنیدگی و امتزاج تصاویر شکل می‌گیرد. با این همه، در قریب‌به‌اتفاق پژوهش‌هایی که به موضع نظری فرای می‌پردازند مبحث دایانویا عمدتاً مغفول مانده‌است. به این ترتیب، هدف از انجام این پژوهش آن است که با استخدام روش توصیفی-تحلیلی مبانی نظری فرای را در این باره نقد و بررسی کند و ضمن توجه به خاستگاه‌های نظری وی، سازوکار درونی دایانویا نیز تحلیل شود. در این بررسی مشخص می‌شود که دایانویای اسطوره با وجوه هیروگلیفی، هیراتیکی و دموتیکیِ بیان متلازم است و گذار اسطوره به سوی رُمانس، حماسه و نهایتاً تاریخ به واسطۀ عملکرد اصل جابه‌جایی ممکن می‌شود. در این گذار، اسطوره نامتبدل در نهایت به وجه واقع‌گرای ناتورآلیستی روی می‌‌آورد و اسطوره اگرچه پوشیده و نهفته می‌ماند اما هرگز از میان نمی‌رود. بنابراین، به زعم فرای حتی آثاری که اساساً با رویکرد تاریخی نگاشته شده‌اند این قابلیت را دارند که از طریق قرائت اسطوره‌شناختی تجزیه و تحلیل شوند.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2524_8af269dbbdafd4d5846ffd42f38d8ced.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 An Analysis of the Concept of Love in Proust and Stendhal with Emphasis on the Classical and Modern Conceptions of Consciousness تجزیه و تحلیل مضمون عشق نزد پروست و استاندال با تکیه بر دو برداشت کلاسیک و مدرن از مفهوم آگاهی 33 52 2525 10.22124/naqd.2017.2525 FA مرتضی بابک معین دانشیار زبان و ادبیات فرانسه دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزی Journal Article 2017 12 02 One of the main themes of Proust’s In Search of Lost Time is that of love and it can be claimed that other themes in the novel take on meaning in their relation to this central theme. Even though in the analysis of love that he presents in this work Proust has been influenced by Stendhal’s insights in his work On Love – and naturally there are common points between the two views – we should not ignore the basic difference that distinguishes them. This difference can be grasped through the difference between two conceptions of consciousness: first, a classical conception which is based on Descartes’ interpretation of consciousness, and the other a modern one which is connected to Merleau-Ponty’s understanding, among others. Presenting these two conceptions and introducing Proust’s analysis of love by comparing it with Stendhal’s insights, the present study will demonstrate the ways in which these different conceptions of consciousness can help us in analysing the essential and fundamental difference between Proust’s and Stendhal’s analyses of love. از جمله مضامین اصلی اثر در جستجوی زمان از دست رفته اثر مارسل پروست مضمون عشق است، که میتوان ادعا کرد سایر مضامین دیگر در ارتباط با این مضمون بنیادین معنا میدهند. هرچند پروست در تحلیلی که از عشق در این اثر ارائه میدهد، از بینشی که استاندال در اثر خود، در باب عشق، مطرح نموده‌، تأثیر گرفته‌است و طبیعتاً نقاط مشترکی بین این دو بینش وجود دارد، اما نباید تفاوت اساسی که این دو بینش را از یکدیگر جدا میکند نادیده گرفت. تفاوت این دو نگاه را میتوان با تکیه بر تفاوت بین دو بینش از آگاهی توجیه نمود: یکی آگاهی کلاسیک که بر تعبیری که دکارت از آگاهی دارد استوار است و دیگری تعبیر مدرنی که از آگاهی وجود دارد، که از آن جمله میتوان از تعبیری که مرلو-پونتی از آگاهی دارد اشاره کرد. مقاله حاضر ضمن مطرح کردن دو برداشت متفاوت از آگاهی و معرفی موشکافانه تحلیل پروست از عشق و نگاه مقایسهای آن با بینش استاندال، نشان خواهد داد چگونه دو بینش متفاوت از آگاهی میتواند به ما کمک کند تا تفاوت بنیادین و جوهرهای بین تحلیل عشق نزد پروست و استاندال را تجزیه و تحلیل کنیم.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2525_ba7cc78e7bff0be489101eff25fb7997.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 The Implied Author’s Position in the Tales of Kalileh and Damneh from the Perspective of the Semiotics of Spatial Distribution موضع مؤلف پنهان حکایت‌های کلیله و دمنه: برساخت توزیع فضا 53 84 2526 10.22124/naqd.2017.2526 FA پارسا یعقوبی جنبه سرائی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کردستان Journal Article 2017 12 02 In any of the functional texts of classical Persian literature such as ethico-political writings, there is a hidden and ideological voice that, despite the apparent difference between the tales and the diversity of their subjects, flows through all parts or stories of the texts. In Kalileh and Damneh, this voice, which is an outcome of the implied author’s position, emphasises, in an indirect but consistent way, a hierarchical connection in all social relationships. In the present article, the implied author’s position in Kalileh and Damneh is discussed according to two contexts constructing the text – i.e., the situational and verbal contexts. Of course, based on the historical roots of the formation and composition of the tales, Indian Caste ideologies and the Iranshahri political doctrine are assumed as the text’s situational-epistemological context, while for the introduction, categorization and analysis of the verbal context the pattern of spatial distribution in Nasrollah Monshi’s writing has been relied on. The study concludes that the pattern of spatial distribution expressed by in-text agents on different levels indicates the production and dissemination of a discourse of pre-determined order and its resulting demarcations in the shape of an award/punishment system, so much so that the reward of keeping order and observing the borderlines is survival and redemption, whereas transgressing these points leads to death or loss. در هر یک از متن‌های کارکردگرای کلاسیک فارسی همچون نوشته‌های سیاسی-اخلاقی، صدایی ایدئولوژیک و پنهان وجود دارد که به رغم تفاوت‌های ظاهری حکایت‌ها و تنوع موضوع آنها، در تک‌تک بخش‌ها یا قصه‌های هر متن جاری است. صدای مذکور که برآمده از موضع مؤلف پنهان متن است، در کتاب کلیله و دمنه به شکل ضمنی اما مؤکد و مداوم بر رابطه‌ای فاصله‌گرایانه و سلسله‌مراتبی در انواع روابط اجتماعی پای می‌فشارد. در این نوشتار موضع مؤلف پنهان حکایت‌های کلیله و دمنه با تکیه بر دو بافت برسازنده متن ‌-موقعیتی و کلامی- تبیین خواهد شد. البته بنا به سابقه تاریخی تکوین و تدوین حکایت‌ها، ایدئولوژی‌های کاستیِ هندی و اندیشه سیاسی ایرانشهری به‌مثابه بافتِ موقعیتی- معرفتیِ متن مفروض‌ گردیده و برای معرفی، طبقه‌بندی و تحلیل بافتِ ‌کلامی نیز بر نشانگان توزیع فضا در نوشتار نصرالله منشی تکیه شده‌است. نتیجه بیانگر آن است که نشانگان توزیع فضا که بر زبان کارگزاران درون‌متنی در سطوح مختلف جاری شده؛ حاکی از تولید و رواج گفتمانی مبتنی بر حفظ نظمِ از پیش ‌تثبیت‌شده و مرزبندی‌های برآمده از آن در قالب نظام تنبیه و تشویق است؛ به‌طوری‌که پاداشِ حفظ نظم و رعایت مرز، بقا و رستگاری و عدول از آنها سبب مرگ یا خسران فرض شده‌است.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2526_e91f578c87939a510228c2a421a32aca.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 A Sample Analysis of Schizophrenic Women in Persian Postmodern Novels (The Gypsy beside the Fire, Wandering Caravan-Leader, and A Dead Man’s Wet Beliefs) تحلیل نمونه‌وار زنان شیزوفرنیک در رمان‌های پسامدرن فارسی (کولی کنارآتش، ساربان سرگردان و باورهای خیس یک مرده) 85 102 2527 10.22124/naqd.2017.2527 FA فاطمه ادراکی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد تقی وحیدیان کامیار استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد محمد فاضلی استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد- Journal Article 2017 12 02 Schizophrenia, in the sense of mental disintegration and split personality, is one of the features of postmodernist characters whose difference from normal persons is shown in postmodernist works. Unlike Oedipal characters, schizophrenic characters, as Deleuze and Guattari hold, do not limit their desire to one object only but, rather, think of different objects and, in this way, are afflicted with disintegration. Existentialist, nihilistic and nomadic characters are afflicted with such disintegration but sometimes their mental disintegration is intensified. The present study concentrates on three well-known Persian novels and regards them as examples of Iranian postmodern works. In these novels all types of women characters can be discerned. Moreover, Daneshvar’s Wandering Caravan-Leader and Ravanipour’s The Gypsy beside the Fire, written by women authors as well as Mohammadali’s A Dead Man’s Wet Beliefs, written by a male author, contribute to the present study’s comprehensiveness. The main aim of this study is to analyse women characters in the novels. Adopting an analytical method, it examines the schizophrenic characters in these three novels to explain that women have a more marginal role in novels with male authors. The article concludes that in novels like The Gypsy beside the Fire, the main characters have a more schizophrenic personality and this is likely to have been caused by men. شیزوفرنیا به معنای گسیختگی روحی و چندشخصیته بودن از مؤلفههای شخصیتهای پسامدرنیستی است که در آثار پسامدرن، تفاوت آنها با شخصیتهای طبیعی نشان داده میشود. شخصیتهای شیزوفرنیا چنان‌که دلوز و گتاری میگویند، میل خود را برخلاف شخصیتهای ادیپی در ابژه خاصی محدود نمیکنند و به ابژههای متفاوتی میاندیشند و از همین راه دچار پراکندگی و گسیختگی میشوند. شخصیتهای اگزیستانسیال، پوچ‌گرا و آواره به این پراکندگی و بیگانگی میرسند، اما پراکندگی و گسیختگی روحی آنان گاهی تشدید مییابد. این مقاله به سه رمان مطرح پسامدرن ایرانی توجه دارد و آنها را نمونه رمانهای پسامدرن ایرانی قلمداد میکند. همه گونههای شخصیتی زنان در این رمان‌ها به چشم میخورد. نویسندگان دو رمان ساربان سرگردان و کولی کنار آتش زن‌اند و نویسنده رمان باورهای خیس یک مرده مرد است که این نکته نیز در مقاله مطمح نظر میباشد. از نتایج مقاله، شیزوییتر بودن شخصیت اصلی رمانهایی مثل کولی کنار آتش است و عامل این ویژگی نیز چه بسا مردان هستند. از اهداف مقاله شناخت شخصیتهای زن در رمانهای پسامدرن است و روش آن به گونهای تحلیلی به شخصیت شیزوفرنیایی زنان در رمانهای یاد شده میپردازد و بیان میدارد که زنان در داستانهای مردان نقش حاشیهایتری دارند.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2527_b8585b2114de7051deb83ae2d423f9e8.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 Mimesis and Narrative from Platonic Dialogues to Modern Closet Dramas محاکات و روایت از دیالوگ‌های افلاطون تا درام‌های خواندنی مدرن 103 128 2528 10.22124/naqd.2017.2528 FA مژده ثامتی دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی دانشگاه هنر تهران فرزان سجودی دانشیار گروه نمایش دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران کامران سپهران دانشیار گروه نمایش دانشکده سینما و تئاتر دانشگاه هنر تهران- Journal Article 2017 12 02 Even though in philosophical studies the Platonic dialogues have always been an area for investigation, little attention has been paid to their dramatic aspects. Since Plato was an opponent of the mimetic arts, in particular theatre and drama, narrative has been given priority in his works. Therefore, his dialogues can be measured against the criteria of narrative drama. In the modern period, narrative drama gained popularity in Europe and was recognized as closet drama. The present article studies the mimetic and narrative features of such dramas and compares them with Platonic dialogues. First, the concepts of mimesis and narrative are described and, then, Plato’s ideas on these concepts are explained. Plato’s views on tragedy and comedy have also been specifically studied. We have, then, concentrated on the place of theatre in the modern period and among non-mimetic arts – an outcome of which is closet drama. In interpreting closet dramas, Gertrude Stein’s Four Saints in Three Acts as well as the overall structure of the plays of Bertolt Brecht and Samuel Beckett, two modernist playwrights, have been examined. Finally, by extracting the features of closet drama and comparing them with Plato’s dialogues, we arrive at the coordinates of Platonic dialogues as a dramatic type. دیالوگ‌های افلاطون همواره در حوزه فلسفه بستر مطالعه و بررسی بوده‌، اما در حوزه درام، کمتر توجهی به ویژگی‌های دراماتیک این دیالوگ‌ها شده‌است. به‌ویژه آنکه افلاطون از مخالفان هنرهای محاکاتی به‌ویژه تئاتر و درام بوده، و همین امر موجب تفوق عنصر روایت در آثار او شده بود. ازاین‌رو می‌توان دیالوگ‌های او را با معیارهای درام‌های روایی بررسی کرد. درام‌های روایی در دوره مدرن در اروپا رونق یافت و تحت عنوان درام‌های خواندنی به رسمیت رسید. پژوهش پیش رو به بررسی مؤلفه‌های محاکاتی و روایی در این درام‌ها و تطبیق آن با دیالوگ‌های افلاطونی می‌پردازد. ابتدا مفاهیم محاکات و روایت تشریح، و سپس آراءِ افلاطون درباره محاکات و روایت بیان شده‌است. رابطه افلاطون با تراژدی و کمدی نیز به طور مشخص مورد بررسی قرار گرفته‌است. سپس به جایگاه تئاتر در دوره مدرن و در میان هنرهای غیرمحاکاتی پرداخته‌ایم که حاصل آن، درام‌های خواندنی هستند. در تفسیر درام‌های خواندنی، نمایشنامه چهار قدیس در سه پرده اثر گرترود استاین و ساختار کلی نمایشنامه‌های برتولت برشت و ساموئل بکت، از نمایشنامه‌نویسان مدرنیست، بررسی شده‌است. در انتها با دستیابی به مؤلفه‌های درام‌های خواندنی و تطبیق آنها با دیالوگ‌های افلاطونی، به مختصات دیالوگ‌های افلاطونی در قالب گونه‌ای دراماتیک دست می‌یابیم.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2528_a42fdf7d89823dd3fda442cdc0e425d5.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 An Introduction to the Methods based on Ancient Oratory in the Rhetorical Criticism of the Holy Book and the Challenges Facing their Application in Studies on the Epistle to the Hebrews معرفی روش‌های مبتنی بر خطابه باستان در نقد رتوریکی کتاب مقدس و بررسی چالش‌های به کارگیری آنها در مطالعات نامه به عبرانیان 129 149 2529 10.22124/naqd.2017.2529 FA محمد احمدی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران تقی پورنامداریان استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران و پژوهشگاه علوم انسانی Journal Article 2017 12 02 In the recent decades, rhetorical criticism has been recognized as a method for the assessment of the letters in the Holy Book and many critics have applied this critical approach in studying Christian epistles. Apart from the communicative structure of the epistles – which is, naturally, fit for rhetorical analysis – another reason for the application of rhetorical criticism in studying the letters seems to be the fact that in their composition, the Christian epistles have been influenced by the principles of ancient oratory. Nowadays, some scholars believe that due to the influence of the instructions of oratory teachers, the principles of letter-writing in the ancient times were regulated in a special style and this has caused similarities between orations and letters in ancient times. Even though this view is not completely accepted in academic circles, it has motivated some scholars to attempt rhetorical analyses of the epistles of the Holy Book following the principles of ancient oratory. The present article first introduces the most important methods that, based on the principles of ancient oratory, have emerged in the rhetorical criticism of the Holy Book and, then, assesses the existing challenges in applying these methods in studies on the rhetorical criticism of the Epistle to the Hebrews. نقد رتوریکی در چند دهه اخیر به عنوان روشی برای ارزیابی نامه‌های کتاب مقدس شناخته شده‌است و منتقدان بسیاری از این رویکرد انتقادی برای مطالعه نامه‌های مسیحی بهره گرفته‌اند. به‌غیر از ساختار ارتباطی نامه‌ها -که طبعاً برای تحلیل رتوریکی مناسب است- علت دیگر کاربست نقد رتوریکی برای بررسی نامه‌ها آن است که به نظر می‌رسد نامه‌های مسیحی در شیوه نگارش تحت تأثیر قوانین خطابه باستان بوده‌اند. امروزه برخی از محققان باور دارند که اصول نامه‌‌نگاری در دوران باستان تحت تأثیر تعلیمات معلمان خطابه به شیوه خاصی تنظیم شده‌است و این امر شباهت‌هایی را میان خطابه‌ها و نامه‌‌ها در دوران باستان به وجود آورده‌است. این نظر اگرچه به طور کامل در محافل آکادمیک پذیرفته نیست، اما گروهی از منتقدان را بر آن داشته‌است تا براساس اصول خطابه باستان به نقد رتوریکی نامه‌های کتاب مقدس اهتمام کنند. در این مقاله ضمن معرفی مهم‌ترین روش‌هایی که براساس اصول خطابه باستان در نقد رتوریکی کتاب مقدس پدید آمده‌است، چالش‌های موجود در به‌کارگیری این روش‌ها را در مطالعات نقد رتوریکی نامه به عبرانیان ارزیابی می‌کنیم.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2529_c632ccd5eacd92985a41cb4c615ac4fe.pdf

دانشگاه گیلان نقد و نظریه ادبی 2476-7387 2 1 2017 03 21 The Incompatibility of Methodology and Theory with the Subject in A Narratological Study of Iranian Folk Tales ناسازگاری روش‌شناختی و تئوریک با موضوع، در «روایت‌پژوهی داستان‌های عامیانه ایرانی» 151 173 2530 10.22124/naqd.2017.2530 FA سید علی قاسم زاده دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) Journal Article 2017 12 02 With the establishment of the field of Popular Literature in Iranian universities, scholarship in the area of Persian folk tales has accelerated. In this regard, one of the innovative and new approaches is the application of literary theories in reading, investigating and analysing oral and written Iranian folk tales. Maryam Sharifnasab’s A Narratological Study of Iranian Folk Tales can be regarded as one of the newly-founded studies, which has attempted to present a new perspective by integrating structuralist narratological approaches, in particular the ideas of Propp, Chatman, Lintvelt and Gérard Gennette, with the traditional approaches in criticism, i.e., studying the elements of fiction. Given the necessity of critical assessment of academic studies, the present article, following a content-analysis method, has attempted to discuss the incompatibility between Sharifnasab’s theoretical and methodological approach and the subject of her study. The article concludes that despite Sharifnasab’s attempt to read Persian folk tales through structuralist narratological theories and present a comprehensive narrative structure for the folk tales, the prevalence of mistakes in the content of the work as well as theoretical and methodological misconceptions have undermined the achievements of her study. پژوهش در حوزه داستانهای عامیانه فارسی با تأسیس گرایش ادبیات عامه در دانشگاههای کشور، روندی فزاینده پیدا کردهاست. در این میان، بهرهگیری از نظریههای ادبی در بازخوانی و نقد و تحلیل آثار شفاهی یا مکتوب ادب عامه در ایران، از رویکردهای تازه و نوآورانه است. کتاب روایت‌پژوهی داستانهای عامیانه ایرانی نوشته مریم شریفنسب را میتوان یکی از این پژوهشهای نوبنیاد بهشمار آورد که کوشیده با تلفیق رویکردهای روایتشناختی ساختاری بهویژه آرای نظری پراپ، چتمن، لینتولت و ژرار ژنت با روشهای سنتی نقد داستان، یعنی بررسی عناصر داستان، طرحی نو دراندازد. جستار حاضر با توجه به ضرورت نگاه منتقدانه به پژوهشهای دانشگاهی تلاش کرده‌است به شیوه نقد محتوایی، ناسازگاری و ناهمگونی نظریه و روش مورد پسند نویسنده را با موضوع کتاب مزبور بازگو کند. از نتایج تحقیق برمیآید با وجود تلاش نویسنده برای بازخوانی قصههای عامیانه فارسی از منظر نظریههای روایتشناسی ساختارگرا و ارائه ساختار روایی جامع از حکایات عامیانه فارسی، برجستگی خطاهای محتوایی و خطای نظری و روششناختی، دستاورد تحقیق را به چالش کشاندهاست.

https://naqd.guilan.ac.ir/article_2530_17c0eb40a406be9df6583c3e1e71ec3c.pdf