تحلیل رئالیسم انتقادی شخصیت پروبلماتیک در رمان «زیبا صدایم کن»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان

10.22124/naqd.2019.11008.1516

چکیده

رئالیسم انتقادی از تبار جامعه‌شناسی مارکسیستی است که تلاش می‌کند تجربه عینی و دقیق واقعیت را به همراه تناقض‌ها در رفتار جمعی و فردی به خواننده منتقل کند. در این پژوهش با بهره‌گیری از آرای لوکاچ و گلدمن ضمن تأکید بر صورت‌بندی گلدمن از فرم و محتوای رمان در سه قسم به مهم‌ترین مسائل شخصیت‌های پروبلماتیک در رمان زیبا صدایم کن اثر فرهاد حسن‌زاده پرداختیم. هدف از این پژوهش نقد اجتماعی گسست هویت انسان در جامعه امروز است. نتایج بررسی نشان می‌دهد که نویسنده با تلفیق دو رویکرد درباره شخصیت مسأله‌دار زمینه را فراهم می‌سازد تا قهرمانان رمان با جست‌وجوی ارزش‌های راستین و تضاد با ارزش‌های برساخت اجتماع، تصویری انتقادی را از واقعیت اجتماعی فاقد معنا در جامعه شبه‌مدرن ایران به نمایش بگذارد.
 

کلیدواژه‌ها


بارگاس یوسا، م. 1377. واقعیت نویسنده، ترجمه م. غبرایی. تهران: مرکز.

پارکینسون، ج. 1375. «لوکاچ و جامعه‌شناسی ادبیات». مترجم ه. لاجوردی. فصلنامه ارغنون، 9و10: 221-238.

پوینده، م.ج. 1377. درآمدی بر جامعه‌شناسی ادبیات، تهران: نقش جهان.

تایگر، پ.د. و تایگر، ب.ب.  1393. انواع کودکان، مترجم ف. منتظری‌فر. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ زندگی.

 تسلیمی، ع. 1396. پژوهشی انتقادی کاربردی در مکتب‌های ادبی، تهران: آمه.

ثروت، م. 1387. آشنایی با مکتب‌های ادبی، تهران: سخن.

حسن‌زاده، فرهاد. 1395. زیبا صدایم کن، تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.

حسن‌زاده میرعلی، ع. و رضویان، ر. 1390. «قهرمان مسأله‌دار در رمان‌های مدیر مدرسه و سووشون»، فصلنامه علمی پژوهشی جستارهای زبانی، 1(5):   125-146.

خسرونژاد، م. 1382. معصومیت و تجربه؛ درآمدی بر فلسفه ادبیات کودک، تهران: مرکز.

سیدحسینی، ر. 1387. مکتب‌های ادبی، ج1. تهران: انتشارات نگاه.

رافائل، م. 1357. نگاه به تاریخ ادبیات جهان (تاریخ رئالیسم)، ترجمه م.ت. ف‍رامرزی. تهران: شباهنگ.

رضی، د. و عمرانی­دهکهان، س. و دارایی­زاده، ع. 1392. «رویکرد جامعه‌شناختی به نقد ادبی» (با تأکید بر ساخت گرایی‌تکوینی‌لوسین‌گلدمن). مجموعه مقالات هفتمین همایش زبان و ادب فارسی، دانشگاه هرمزگان: 934-941.

رنجبر، م. 1395. «خوانش باختینی حیاط خلوت». فصلنامه علمی و پژوهشی ادبیات پایداری، 15(8): 205-229.

رویال کالج  2016. مندرج در پایگاه

 www.rcpsych.ac.uk/mental-health/translations/persian

روزبه، م.ر. 1381. ادبیات معاصر ایران، تهران: روزگار.

زیما، پ. 1379. جامعه‌شناسی از دیدگاه یان وات، لوکاچ، گلدمن و باختین، درآمدی بر جامعه شناسی ادبیات، ترجمه م.ج. پوینده، تهران: نقش جهان.

شهابی، م. 1382. «جهانی‌شدن جوانی، خرده‌فرهنگ‌های جوانان در عصر جهانی‌شدن». فصلنامه مطالعات جوانان، 5: 4-22.

صرفی، م، هدایتی، ف.1392. «نماد و نقش مایه­های نمادین در داستان­های کودک و نوجوان دفاع مقدّس». فصلنامه ادبیات پایداری، 4(8): 73-89.

صفایی، ع. و ادهمی، ح.  1394. «نگاهی به گستره طنز و مطایبه و شگردهای آفرینش آن در آثار فرهاد حسن‌زاده». مجله علمی پژوهشی ادبیات کودک دانشگاه شیراز، 2(6): 73-98.

عباسی، م. و دیگران. 1397. طلاق در ایران( سال 1396)، تهران: سازمان ثبت احوال کشور، دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت.

عسگری‌ حسنکلو، ع. 1386. «سیر نظریه‌های نقد جامعه‌شناختی ادبیات». فصلنامه ادب پژوهی، 4:  64-43.

ــــــــــــــ . 1387. نقد اجتماعی رمان فارسی با تأکید بر ده رمان برگزیده، تهران: پژوهش فرزان روز.

غلام، م. 1383. «جامعه‌شناسی رمان معاصر فارسی». مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی،  46 و 45(12): 130-173.

فین‌برگ، آ. 1375. «رمان و جهان مدرن»، ترجمه ف. پاکزاد. ارغنون، (11و12): 379-391.

قبادی، ح. 1383. «تحلیل درون‌مایه‌های سووشون از نظر مکتب‌های ادبی و گفتمان اجتماعی». فصلنامه پژوهشی زبان و ادبیات فارسی، دوره جدید (3): 41-54.

کینگ، ر. 1393. دانشنامه نظریه ادبی معاصر، تدوین و گردآوری ا.ر. مکاریک. ترجمه م. نبوی و م. مهاجر. تهران: آگه. 196- 197.

گلدمن، ل. 1371. جامعه‌شناسی ادبیات (دفاع از جامعه‌شناسی رمان)، ترجمه م.ج. پوینده، تهران: هوش و ابتکار.

گوردون، ت. 1392. فرهنگ تفاهم، ترجمه پ. فرجادی، تهران: فرزان.

لوکاچ، ج. 1380. نظریه رمان، ترجمه ح. مرتضوی. تهران: قصه.

منطقی، م. 1383. رفتارشناسی جوانان، تهران: پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی جهاددانشگاهی.

میلنر، آ. و براویت، ج. 1385. درآمدی بر نظریه فرهنگی معاصر، ترجمه ج. محمدی. تهران: ققنوس.

هاشمی، ع. 1394. «چهار میلیون مصرف‌کننده مواد مخدر در کشور داریم».  همشری آنلاین، مندرج در پایگاه http://www.hamshahrionline.ir/details/298952/Society/socialnews