برابر خوانی هایدن وایت و گرین بلات در خوانش متون سیاسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

درک رابطه متقابل تاریخ و ادبیات از دیرباز مدنظر بزرگان عرصه سخنوری بوده است. رد این رابطه را می‌توان در نوشتارهای افلاطون و ارسطو یافت. از 1980 با پیدایش نو تاریخ‌گرایی دو بودگی بین تاریخ و ادبیات که از زمان ارسطو به بعد شیوه غالب اندیشه بوده، فروریخت و با نظریات هایدن وایت و گرین بلات که از منظری متفاوت به تاریخ و ادبیات می­نگریستند پیوند دوسویه این دو مطرح شد. هایدن وایت از سکوی زبان به تاریخ می‌نگرد و اعتقاد دارد واقعیت تاریخی همیشه از طریق روایت‌هایی ساخته می‌شوند که آنها را تاریخ‌دانان برساخته­اند. برای گرین بلات متون ادبی ابزار قدرت هستند که قابلیت­های لازم را برای نمایش کنش­های اعمال قدرت و نیز مقاومت در برابر قدرت‌ به آنها می­دهد. در برابر خوانی تاریخ و ادبیات، نو تاریخ‌­گرایی، روابط مربوط به قدرت را به‌عنوان مهم‌ترین زمینه هر متن قلمداد می‌کند و به متن ادبی به‌عنوان فضایی برای نمایش روابط مربوط به قدرت و تعامل گفتمان­های مختلف می‌نگرد. از این منظر نقد ادبی جدید افقی جدید فراروی متون سیاسی قرار می­دهد به نحوی که برای تحلیل قدرت سیاسی می­توان از ابزارهای نقد ادبی همچون استعاره، مجاز، کنایه، آیرونی و  همچنین شگردها و تمهیدات روایی سود جست.

کلیدواژه‌ها


احمدی، ب. 1387. رساله تاریخ جستاری در هرمنوتیک مدرن. تهران: نشر مرکز.
ارسطو. 1347. فن شعر، ترجمه ع.ح. زرین‌کوب. تهران: امیرکبیر.
امیر خانلو، م. 1392. مونالیزای ادبیات، مقالاتی درباره هملت، تهران: نیلوفر.
استنفورد، م. 1389. درآمدی بر فلسفه تاریخ،  ترجمه ا. گل محمدی. تهران: نشر نی.
بارت، ر. 1373، «گفتار تاریخی». ترجمه ف.ا. پاکزاد. ارغنون، (4)1: 83- 95.
برسلر، چ. 1386. درآمدی بر نظریه­ها و روش­های نقد ادبی، ترجمه م. عظیمی فرد. تهران: نیلوفر.
جنکینز، ک. 1387. بازاندیشی تاریخ، ترجمه ح.ع. نوذری، تهران: انتشارات آگاه.
حقیقی، م. 1392. نمونه‌هایی از نقد پسامدرن (سرگشتگی نشانه‌ها). تهران: نشر مرکز.
خالقی، ا. 1382. قدرت، زبان، زندگی روزمره در گفتمان فلسفی سیاسی معاصر، تهران: نشر مرکز.
فوره، ف. 1389. «از تاریخ روایی تا تاریخ مسئله­محور».  تاریخ و روایت، ویراستار ج. رابرتز. ترجمه ج. فرزانه دهکردی. تهران: انتشارات امام صادق. صص 197- 218.
لمون، ام.سی. 1389. «ساختار روایت».  تاریخ و روایت، ویراستار ج. رابرتز. ترجمه ج. فرزانه دهکردی. تهران: انتشارات امام صادق. صص 153- 196.
مارش، د. و استوکر، ج. 1378. روش و نظریه در علوم سیاسی، ترجمه ا. م. حاجی یوسفی. تهران: نشر مطالعات راهبردی.
راغب، م. 1391. دانشنامه روایت شناسی، تهران: نشر علم.
فرنز، ل. 1386. لویی آلتوسر، ترجمه ا. احمدی آریان. تهران: نشر مرکز.
فی، ب. 1381. فلسفه امروزین علوم اجتماعی، ترجمه خ. دیهمی. تهران: طرح نو.
قادری، ح. 1379.  اندیشه­های سیاسی در قرن بیستم. تهران: سمت.
قانون­پرور، م. 1392. در آیینه ایرانی؛ تصویر غرب و غربی‌ها در داستان ایرانی، ترجمه م. نجف­زاده. تهران: تیسا.
کلیگز، م. و ولی­زاده، و. 1385. «ماشین‌های ایدئولوژی التوسر و دستگاه‌های ایدئولوژیک دولت». مجله خردنامه همشهری، (6): 60-61.
لیتل، د. 1388. تبیین در علوم اجتماعی، ترجمه عبدالکریم سروش. تهران: صراط.
مکاریک، ا. 1384. دانش‌نامه نظریه‌های ادبی معاصر، ترجمه م. مهاجر و م. نبوی، تهران: آگه.
نجف­زاده، م. 1392. «بازخوانی روایی اضمحلال فئودالیسم اروپایی در ادبیات دوره ویکتوریایی با تأکید بر متن بلندی‌های بادگیر». رهیافت سیاست‌های بین‌المللی، (34): 139-160.
میرزا بابازاده فومشی، ب. 1391. «نقد مقاله جنسیت، قدرت و کاربرد زبان از دیدگاه تاریخ گرایی نوین در کلنگری گلن راس اثر دیوید ممت». فصلنامه نقد ادبی،  (20): 219-226.
وارد، گ. 1389. پست مدرنیسم . ترجمه ق. فخر رنجبری و ا. کرمی. تهران : نشر ماهی.
هرمن، د. 1393. عناصر بنیادین در نظریه روایت، ترجمه ح. صافی، تهران: نشر نی.
Gallagher, C. and Greenblatt,A. 2000. Practicing New Historicism, Chicago: University of Chicago press.
Greenbelt, s. 1980. Renaissance Self - Fashioning: From More to Shakespeare, Chicago; University of Chicago  Press.
_______ . 1988. Shakespearian Negotiation; The Circulation of Sosial Energy in Renaissance England, Oxford: Clarendon Press.
______  .1989. Towards Poetic of Culture. The New Historicism. ed H. Aramveeser: New York and London. Routledg.
_______ . 2000.   Practicing New Historicism, Chicago: University of Chicago press.
_______ .2005. Towards a Poetics of Culture, New York: Monitor.
Kansteiner, W. 1993. "Hayden Whites Critique of the Writing of History". Historyand Theory, (32):  273-295.
Lodge, D. ed. 2000. Modern Criticim and Theory, London: Longma. Harlow.
  White, H. 1973. Methhistory; the Historical Imaginan in Nineteenth Century Europ ,Baltimore: Johns Hopkins University Press.
_______ .1978. Tropics of Discourse: Essays in Cultural Criticism, Baltimore: Johns Hopkins University Press.
_______ .1984. "The Question of Narrative in Contemprory Historical Theory". History and Theory, London: Routledge
_______ .2010. The Fiction of   Narrative: Essys on  History Theor, Litera
ture, and Theory, Baltimore: Johns Hopkings University Press.