تحلیل سفرنامة «خسی در میقاتِ» جلال آل احمد از منظر ژئوپوئتیک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیان فارسی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

10.22124/naqd.2024.25468.2503

چکیده

ژئوپوئتیک رویکرد جدیدی است به فضا (مکان) در ادبیات که «کِنت وایت»؛ نویسنده، شاعر، فیلسوف و گردشگر اسکاتلندی در دهة 90 میلادی مطرح کرد. این رویکرد نقدی به فضا در ادبیات بر خلاف نظریة «بوطیقای فضا»ی «گاستون باشلار» و «نقد جغرافیایی» «وستفال»، علاوه بر توجه ویژه به مکان‌ها و توصیف آنها، به رابطة عمیق انسان و زمین و همچنین احساسات و عواطفی که از رابطة این دو به وجود می‌آید و تفکر انتقادی نویسنده به مکان‌ها، می-پردازد. این پژوهش به روش تحلیل محتوا، با توجه به نقش مهمی که سفرنامه‌ها به مکان می‌دهند از یک سو، و فضای معنوی حاکم بر سرزمین وحی که منجر به انفعالات روحی و فکری جلال آل احمد داشته است از سوی دیگر، به تطبیق مؤلفه‌های نظریة ژئوپوئتیک بر سفرنامه «خسی در میقات» پرداخته است. نتایج بدست آمده از این پژوهش حاکی از آن است که سفرنامه‌ها بویژه آنهایی که سرزمین‌های مقدس را توصیف کرده‌اند، بستر مناسبی برای این رویکرد نقدی به شمار می‌روند. نویسنده در «خسی در میقات» بر خلاف مقصود پیشین، تحت تأثیر فضای معنوی آن قرار می‌گیرد و در پایان سفر به شناخت بهتری از خود و جهان پیرامون خود می‌رسد و با تفکر انتقادی و بیان شاعرانه خویش به خوبی فضاهای موجود را توصیف کرده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of Jalal Al Ahmad's travelogue "Khasi Dar Miqat" from the perspective of geopoetics

نویسندگان [English]

  • Mahmood Heidari 1
  • Elham Choobine 2
1 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature, Yasouj University, Yasouj, Iran
2 Ph.D. student of Persian language and literature, Yasouj University, Yasouj, Iran
چکیده [English]

Geopoetics is a new approach to space (place) in literature that "Kent White"; Scottish writer, poet, philosopher and tourist expressed it in the 90s. This critical approach to space in literature, contrary to the theory of "Space Boutique" by "Gaston Bachelard" and "Geographical Criticism" by "Westphal", in addition to paying special attention to places and their description, to the deep relationship between man and the earth as well as feelings and The emotions that arise from the relationship between the two and the critical thinking of the author deals with places. This research, using the method of content analysis, considering the important role that travelogues give to places on the one hand, and the spiritual atmosphere governing the land of revelation, which led to Jalal Al Ahmad's spiritual and intellectual actions, on the other hand, was applied to The theoretical components of geopoetics are discussed on the travelogue of "Khasi Dar Miqat". The results obtained from this research indicate that travelogues, especially those that describe the holy lands, are a suitable platform for this critical approach.

Contrary to the previous intention, the writer in "Khasi Dar Miqat" is influenced by its spiritual atmosphere and at the end of the journey, he gets to know himself and the world around him better and with his critical thinking and poetic expression, he describes the existing spaces well.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Jalal Al Ahmad
  • Khasi Dar Miqat
  • Place
  • Geopoetics
  • Kent White